سفارش تبلیغ
صبا ویژن
 
 
به یاد دوست
 
 
هرگاه یکی از شما برادرش را در راه خدا دوست داشت، او را [از این دوستی [باخبر کند، که این کار، الفت راپایدارتر می سازد و دوستی را استوارتر می کند . [رسول خدا صلی الله علیه و آله] 
»» جواز و عدم جواز تشکیل حکومت در عصر غیبت

 

تشکیل حکومت در عصر غیبت جایز است یاخیر؟روایت امام صادق علیه السلام را (که تشکیل حکومت در عصر غیبت را نفی می کند) چگونه تفسیر می نمایید؟

ابتدا به عنوان مقدمه قابل ذکر است ضرورت وجود حکومت در هر جامعه‏ای، امری بدیهی است و همواه مورد تأیید مکاتب و نظام‏های گوناگون بوده است. پژوهش‏های جامعه شناسان، نشان می‏دهد که تشکیل دولت و حکومت، همیشه و در همه شرایط یک ضرورت اجتناب‏ناپذیر عقلی و فطری بوده است و نمی‏توان از آن بی‏نیاز بود. بشر مدنی بالطبع است و تنها در سایه یک زندگی اجتماعی و تشکیلات منسجم سیاسی که در آن حقوق انسان‏ها محترم شمرده می‏شود می‏تواند به حیات خود ادامه دهد. در غیر این صورت زندگی  بشری، شکل انسانی و معقولی نخواهد داشت؛ بلکه هرج و مرج و بی‏نظمی، حفظ و بقای اجتماع و حقوق افراد را با خطر مواجه خواهد ساخت. اسلام، دین فطرت و عقل است و بر اساس خواسته‏ها و نیازهای فطری، معقول و منطقی انسان نازل شده است. در این دین این ضرورت عقلی و فطری به خوبی درک شده و وجود حکومت به عنوان یکی از ضروری‏ترین نیازهای انسان و جامعه‏ی انسانی مورد تصدیق و تأیید قرار گرفته و برای آن شرایط و ویژگی‏های مشخص شده است. بر اساس این نیاز فطری و عقلی پیامبر اسلام(ص) پس از هجرت به شهر مدینه، بلا فاصله شالوده تشکیل حکومت اسلامی را پی ریزی می‏کرد و تشکیلات سیاسی حکومتی ایجاد کرد. امام علی(ع) در سخن مشهور خویش این ضرورت را چنین گوشزد می‏نماید و می فرماید:

وَ إِنَّهُ لَا بُدَّ لِلنَّاسِ‏ مِنْ‏ أَمِیرٍ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ یَعْمَلُ فِی إِمْرَتِهِ الْمُؤْمِنُ وَ یَسْتَمْتِعُ فِیهَا الْکَافِر.[1]

براى مردم حاکمى لازم است چه نیکوکار و چه بدکار، که مؤمن در عرصه حکومت او به راه حقّش ادامه دهد، و کافر بهره‏مند از زندگى گردد.

احادیث مربوط به تشکیل حکومت اسلامی به صورت کلّی، دو دسته اند: الف) روایاتی که بر ضرورت تشکیل حکومت اسلامی در هر زمانی اعم از زمان حضور معصوم(ع) و یا غیبت تأکید دارد. ب) روایاتی که به صورت خاص، در مورد شرایط و ویژگی‏های حاکم اسلامی در زمان غیبت صادر شده است. مجموع اینها دلالت بر نصب عام فقیه واجد الشرایط، در زمان غیبت معصوم(ع)، برای اداره و رهبری جامعه‏ی اسلامی از سوی امامان و لزوم قیام برای تشکیل حکومت از سوی فقیهان و ضرورت همکاری و اطاعت مردم از ایشان دارد.

اما در عین حال برخی معتقدند که تشکیل حکومت دینی و استقرار نظام سیاسی بر اساس ولایت فقیه قبل از ظهور حضرت ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه الشریف- امری غیرشرعی و به اصطلاح ممنوع و حرام است! که گاهی این سخن را مستند به روایتی منسوب به امام صادق (ع) می کنند: کُلُ‏ رَایَةٍ تُرْفَعُ‏ قَبْلَ قِیَامِ الْقَائِمِ (علیه السلام ) فَصَاحِبُهَا طَاغُوتٌ یُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ »[2] ؛  هر پرچمی که قبل از قیام حضرت حجت (علیه السلام) برافراشته شود، پس صاحب آن پرچم، طاغوتی است که به جای خداوند متعال پرستیده می شود.

روشن است که بر این پایه، نه تنها حکومت اسلامی و نظام ولایت فقیه بلکه هر حکومت دیگری در زمان غیبت، نامشروع و باطل خواهد بود که طبق آنچه در ابتدا ذکر شد یعنی تأیید هرج و مرج در جوامع بشری.

علاوه بر مطالب گفته شده می توان روایتی از امام رضا (ع) را نیز به مباحث ذکر شده ضمیمه نمود که:

«اگر گوینده ای بگوید: پس چرا خداوند والیان امور را گمارده است و به اطاعت ایشان فرمان داده است؟ در جواب وی گفته می شود: به سبب های فراوان .... یکی از آنها اینست که: هیچ فرقه ای از فرقه ها و هیچ ملتی از ملتها را نمی یابیم که جز با داشتن سرپرست و رئیسی که به امر دین و دنیای ایشان رسیدگی کند، باقی مانده باشد و به زندگی ادامه داده باشد. پس در حکمت حکیم یعنی پروردگار متعال جایز نیست که خلق را از داشتن چیزی که ناگزیر باید داشته باشند و دوام و قوامشان جز به آن میسر نیست محروم سازد».[3]

بنابراین مضمون  روایت مندرج در متن سؤال نمی تواند نفی هر حکومتی در زمان غیبت و بالطبع نفی حکومت دینی و ولایت فقیه باشد. همچنین انحصار مضمون آن در ولایت سیاسی فقیه، هیچ قرینه و دلیلی ندارد.

سرانجام می توان گفت: مقصود از حدیث مورد بحث، بطلان حکومت هایی است که در مسیری غیر از مسیر اهل بیت(علیهم السلام) گام برمی دارند. به عبارت دیگر بطلان حکومت هایی که حکومت را حق اهل بیت(علیهم السلام) نمی دانند بلکه فرمانروایی و کشورداری را حق خود می دانند و روشن است که این چنین حاکمی قطعاً طاغوت می باشد و در برابر پروردگار عالم قرار می گیرد؛ لذا دیده می شود امام صادق (علیه السلام) شیعیان را از شرکت نمودن در قیام هایی که در آن زمان رخ می داده است منع فرموده اند و تنها یک گونه از آن قیام ها  مانند قیام زیدبن علی(ره) را که از اعتقادی صحیح و نیتی پاک، سرچشمه گرفته بوده است.را مجاز دانسته اند.[4]

منابع

ابن بابویه شیخ صدوق، محمد بن على، الأمالی (للصدوق)، تهران: کتابچى، 1376ش، چاپ ششم.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ ، عیون أخبار الرضا علیه السلام، تهران: نشر جهان، 1378 ق، چاپ اول.

شریف الرضى، محمد بن حسین، نهج البلاغة (تحقیق: صبحی صالح)، قم: هجرت، 1414 ق، چاپ اول.

کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1407 ق، چاپ جهارم.

 



[1]. نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص 82.

[2]. الکافی، ج‏8، ص 295.

[3]. عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج‏2، ص 100-101.

[4].ر.ک: الکافی، ج‏8، ص 264؛ الأمالی( للصدوق)، ص 40.



نوشته های دیگران ()
نویسنده متن فوق: » کامران اویسی ( پنج شنبه 95/3/20 :: ساعت 5:6 صبح )

»» لیست کل یادداشت های این وبلاگ

اعلام برنامه رساله های قرآنی رادیو قرآن این هفته
جزوه درس بررسی دیدگاه های قرآنی و حدیثی امام خمینی و رهبری
جزوه مکاتب تفسیری جلد یک و دو
جزوه تاریح حدیث اویسی مودب
جزوه فقه الحدیث ارشد
گزارش برگزاری کرسی ترویجی چیستی روایات منتقله
تفسیر همگام با وحی
جزوه طرح درس صلاحیت های مدرسی
مؤتفکات
سخنرانی دکتر اویسی در شهادت حضرت زهرا (س)
معرفی منابع برای دانشجویان دانشگاه های مختلف
[عناوین آرشیوشده]
 

>> بازدید امروز: 97
>> بازدید دیروز: 281
>> مجموع بازدیدها: 457687
» درباره من «

به یاد دوست

» پیوندهای روزانه «

افزایش بازدید
حدیث [24]
وب سایت دکتر سید رضا مودب [44]
رادیو معارف [14]
[آرشیو(4)]

» فهرست موضوعی یادداشت ها «
دکتر[89] . اویسی[82] . استاد[79] . حجت الاسلام[77] . شیعه[62] . قرآن[62] . کامران اویسی[59] . کامران[55] . اسلام[46] . دانشگاه[36] . خبر[30] . تفسیر[28] . اطلاعیه[22] . حدیث[22] . علوم قرآن[22] . قرائت[19] . جزوه[19] . قم[18] . قاری[17] . کامران اویسی[16] . فقه[16] . وهابیت[16] . دکتر[16] . سنی[16] . آموزش[15] . مفسر[15] . کامران[14] . امام زمان[13] . دانلود[13] . امام حسین[12] . استاد اویسی[11] . ارشد[11] . تواشیح[11] . حوزه[11] . خویی[10] . تلاوت[10] . مصاحبه[10] . مقاله[10] . معلم[9] . مداحی[9] . دانشجو[9] . درس[9] . حقوق[8] . پیامبر[8] . مکارم شیرازی[8] . مهدویت[8] . وحید خراسانی[8] . کتاب[7] . مداح[7] . مربی[7] . فاطمه[7] . عکس[7] . آیت الله[7] . اصول فقه[7] . سخنرانی[7] . روایت[7] . زهرا[7] . صوت و لحن[7] . حجت الاسلام اویسی[6] . حجاب[6] . دکتری[6] . رجال[6] . رساله[6] . اصول[6] . پایان نامه[6] . اهل سنت[6] . عربی[6] . علم[6] . علی[6] . علوم قرآنی[6] . کانون[6] . معارف[6] . مراجع[6] . منشاوی[6] . کانون[6] . مصر[5] . فیلم[5] . قران[5] . عزالدین زنجانی[5] . توحید[5] . تفسیر ادبی[5] . تدریس[5] . اسلامی[5] . امام رضا[5] . آخوند[5] . روایات[5] . حجت السلام[5] . سینما[5] . شهادت[4] . صیغه[4] . شیعه و اهل سنت[4] . عبدالباسط[4] . سبحانی[4] . سیستانی[4] . حجیت[4] . حضرت زهرا[4] . خبرگزاری[4] . آزمون[4] . ازدواج[4] . اربعین[4] . امام[4] . امام عصر[4] . امتحان[4] . مسیحیت[4] . معرفت[4] . محرم[4] . محقق داماد[4] . متعه[4] . منتقله[4] . مودب[4] . موشح[4] . نوری همدانی[4] . ولایت[4] . یادداشت[3] . نسخ[3] . وحی[3] . کلام[3] . کریمی[3] . نکاح[3] . نماز[3] . نمونه سؤال[3] . موقت[3] . مهر[3] . مکتب تفکیک[3] . مختارنامه[3] . علم امام[3] . علمی[3] . غیب[3] . فسخ[3] . قدر[3] . قصاص[3] . گلپایگانی[3] . امام مهدی[3] . الاتقان[3] . احکام[3] . اخبار[3] . تعزیر[3] . تلوزیون[3] . تفکیک[3] . تقلید[3] . جن[3] . پژوهشکده[3] . تاریخ[3] . اهل بیت[3] . بدن 14 معصوم[3] . پاسخ[3] . پاکستان[3] . خلقت ائمه[3] . خمینی[3] . حکم[3] . حجت الاسلام کامران اویسی[3] . حجت الاسلام و المسلمین[3] . حرم حضرت معصومه[3] . دین[3] . رمضان[3] . دانشگاه قم[3] . دائم[3] . داستان[3] . سبک زندگی[3] . روضه[3] . زیارت[3] . ظهور[3] . طلاق[3] . صافی گلپایگانی[3] . شاعر[3] . شبهه[3] . شبیری زنجانی[2] . شرک[2] . سیوطی[2] . شاگرد نخودکی[2] . شبهات[2] . شبهات بر شیعه و پاسخ ها[2] . شیخ[2] . شیخ بهایی[2] . طلبه[2] . طنز[2] . صلوات[2] . شمس[2] . صوت[2] . عاشورا[2] . عبد الباسط[2] . زندگی نامه صدر[2] . زرتشت[2] . زن[2] . روحانی[2] . سخنران[2] . سنت[2] . سلحشور[2] . سریال[2] . سیر مطالعاتی[2] . سوال[2] . سوره[2] . سوره جن[2] . خودکشی[2] . حدود[2] . دعا[2] . ذکر[2] . رادیو[2] . دوازده[2] . ربا[2] . روانشناس[2] . رسول[2] . رسول الله[2] . حجت[2] . جهاد[2] . جوادی املی[2] . خامنه ای[2] . حوزه علمیه[2] . حکم[2] . برادران[2] . بلد[2] . تا ثریا[2] . امی[2] . برنامه[2] . جامعه القران[2] . جلسه قرآن[2] . ثقلین[2] . پژوهشی[2] . تقریب[2] . تلویزیون[2] . تفسیر تطبیقی[2] . ترجمه[2] . تفسیری[2] . تبریک[2] . تسبیح[2] . آیه[2] . آیت الله وحید خراسانی[2] . اثر[2] . ارائه[2] . آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی[2] . آیت الله سبحانی[2] . آخوند خراسانی[2] . 1[2] . الهیات[2] . اعتقادات[2] . امام هادی[2] . امام سجاد[2] . امام صادق[2] . انجیل[2] . اندیشه[2] . استصحاب[2] . استخدام[2] . اسماعیل[2] . اصغر فرهادی[2] . اطلاعیه1[2] . اطلاعیه2[2] . اعجاز قرآن[2] . مؤدب[2] . کفایه[2] . کفایه الاصول[2] . قضا[2] . کتاب[2] . کربلا[2] . قرآنی[2] . قرائتی[2] . کشیش[2] . فقیه[2] . علق[2] . فاضل لنکرانی[2] . فقه الحدیث[2] . فرزندان[2] . غصب[2] . علوم قرآن و حدیث[2] . علوم[2] . عراق[2] . علم غیب[2] . مراجع تقلید[2] . ماهواره[2] . متن[2] . مجله[2] . معرفی کتاب[2] . معصومه[2] . مطهری[2] . مسجد[2] . منابع[2] . مناظره[2] . موسیقی[2] . میرزای قمی[2] . نبی[2] . نجف[2] . میرزا مهدی اصفهانی[2] . نزول[2] . نفس[2] . نقد[2] . کلاس[2] . کودکان[2] . کربلا[2] . کرسی[2] . نمونه[2] . وزارت علوم[2] . همایش[2] . همسر . همگام با وحی . همنشینی . همنشینی واگانی . هنر . هنرمند سخیف . هیات علمی . هیپنوتیزم . و المسلمین .
» آرشیو مطالب «
مهر 92
آبان 92
شهریور 92
مرداد 92
تیر 92
خرداد 92
فروردین 92
اسفند 91
آبان 91
مهر 91
شهریور 91
فروردین 91
اسفند 90
بهمن 90
مرداد 90
تیر 90
خرداد 90
اسفند 89
دی 89
آذر 89
شهریور 89
تیر 89
اردیبهشت 89
اسفند 88
آذر 92
دی 92
بهمن 92
اسفند 92
فروردین 93
اردیبهشت 93
خرداد 93
شهریور 93
مهر 93
آبان 93
دی 93
بهمن 93
اسفند 93
فروردین 94
اردیبهشت 94
خرداد 94
تیر 94
مرداد 94
آذر 94
اسفند 94
بهمن 94
فروردین 95
خرداد 95
مرداد 95
شهریور 95
مهر 95
آبان 95
آذر 95
دی 95
بهمن 95
تیر 96
اسفند 95
مرداد 96
شهریور 96
مهر 96
آبان 96
آذر 96
دی 96
بهمن 96
اسفند 96
فروردین 97
خرداد 97
مرداد 97
مهر 97
آذر 97
خرداد 98
تیر 98
شهریور 98
آبان 98
آذر 98
دی 98
بهمن 98

» لوگوی وبلاگ «


» لینک دوستان «
رایان چوب
فروشگاه بیستِ بیست
دیار عاشقان
نگاهی نو به مشاوره
ساده دل تنها
سایت گوناگون دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
سرزمین رویا
farajbabaii
ارواحنا فداک یا زینب
دهکده کوچک ما


» صفحات اختصاصی «

» وضعیت من در یاهو «
یــــاهـو
» طراح قالب «