سفارش تبلیغ
صبا ویژن
 
 
به یاد دوست
 
 
دانش، یاری می رساند، حکمت ره می نماید . [امام علی علیه السلام] 
»» اعجاز قرآن در نگاه علامه مجلسی

کتابی از دکتر مودب خواندم که درباره اعجاز قرآن بود و برخی آراء علماء را آورده مانند علامه مجلسی(ره). علامه مجلسی براساس شیوه خود به ذکر حدود صد آیه در بحث اعجاز و تحدّى قرآن و تفسیر آنها مى‏پردازد و در ذیل آیه شریفه: فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا وَ لَنْ تَفْعَلُوا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِی وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ أُعِدَّتْ لِلْکافِرِینَ «2» بیان مى‏دارد که آیه شریفه، دلالت بر اعجاز قرآن و درستى رسالت پیامبر اسلام صلّى اللّه علیه و اله و سلم دارد، زیرا پیامبر مشرکان را به مبارزه در همانندآورى قرآن دعوت کرد و سپس اعلام کرد اگر نتوانستید که هرگز نمى‏توانید به مانند قرآن را بیاورید، حکایت از اعجاز قرآن دارد و تعبیر «لن تفعلوا» تأکیدرسائى در آن است که در آینده هم قطعا نمى‏توانید به مانندقرآن را بیاورید و خود خبر غیبى از آینده است « 3».مرحوم مجلسى در ذیل آیه شریفه: أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلافاً کَثِیراً «4» اشاره به اعجاز قرآن در سلامت آن از هرگونه عیبى و کاستى مى‏نماید و مى‏گوید:
جمعى از متکلمین در مورد آیه شریفه معتقدند که مراد از سلامت قرآن، آن است که قرآن کتاب بزرگى است که مشتمل بر علوم فراوانى است. اگر قرآن از نزد غیر خدا مى‏بود هر آینه در آن کلمات متناقض یافت مى‏شد، چون لازمه هر کتاب بزرگى که در موضوعات گسترده است، وجود تناقض مى‏باشد و حال آن‏که چنین تناقضى و اختلافى در قرآن وجود ندارد، دلیلى بر اعجاز آن مى‏باشد «
5».
سپس ایشان رأى ابو مسلم اصفهانى را نیز در ذیل آیه مذکور ذکر مى‏کند و مى‏گوید:
مقصود از عدم اختلاف، آن است که فصاحت قرآن، همسان و در رتبه واحدى است و اختلافى در آن وجود ندارد تا آن‏که بخشى از آن کلام رکیک و غیر فصیح باشد.بلکه سرتاسر قرآن داراى فصاحت است که در هیچ کتابى، یکسانى در مطالب آن از نظر رتبه وجود ندارد «
6».
مرحوم علّامه مجلسى پس از ذکر آیات تحدى و مبارزه‏طلبى، مراتب تحدّى را در شش مرحله به شرح ذیل مى‏داند و مى‏گوید: بدان که مراتب تحدى پیامبر صلّى اللّه علیه و اله و سلم به قرآن چنین است:
1- تحدى به کل قرآن در آیه: قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى‏ أَنْ یَأْتُوابِمِثْلِهِ ... «
7»؛
2- تحدى به ده سوره؛
3- تحدى به یک سوره؛
4- تحدى به کلامى مانند قرآن؛
5- دعوت به آوردن مراحل چهارگانه فوق براى کسى که همانند پیامبر صلّى اللّه علیه و اله و سلم، امّى باشد و نزد کسى تعلیم ندیده باشد و سپس در سوره یونس، معارضه به حتى سوره واحد از هرکسى که مى‏خواهد باشد، امّى یا غیر امّى؛
6- تحدى همه مردم به کمک یکدیگر در آوردن مانند قرآن با تعبیر: وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ ... «
8» برخلاف مراحل قبلى که تحدى فردى بوده است «9».
ایشان یکى از وجوه اعجاز قرآن را دورى از تناقض و ناسازگارى آن مى‏داند و در ذیل آیه شریفه: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنْزَلَ عَلى‏ عَبْدِهِ الْکِتابَ وَ لَمْ یَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً «
10» بیان مى‏دارد که قرآن در ذات کامل و از هرگونه کاستى بدور است و مقصود از نفى «عوج» را چنین بیان مى‏دارد:
1- نفى تناقض و ناسازگارى در آیات؛
2- عدم خلل در محتوى آیات از توحید و نبوت و معاد که همه حق و داراى واقعیت است؛
3- دعوت قرآن به صراط مستقیم، یعنى دعوت خلق به سوى حق و از دنیا به آخرت و از انحرافات به سعادتها که در این جهت قرآن از هر کجى و انحرافى بدوراست «
11».
علامه بزرگوار مجلسى، پس از ذکر آیات و روایات بحث اعجاز قرآن، براى اعجاز هفت شرط را به شرح ذیل لازم مى‏داند:
1- معجزه مى‏باید فعل خدا و یا از طرف فرستاده خدا باشد؛
2- خارق عادت باشد؛
3- دیگران از آوردن مانند آن، ناتوان باشند؛
4- همراه تحدى باشد، گرچه تصریح به آن نشود، لکن از قرائن حال، تحدى آن آشکار باشد؛
5- آنچه را که ادعا کرده، اتفاق بیافتد و نه کار خارق العاده دیگرى؛
6- آنچه که به عنوان معجزه اتفاق مى‏افتد، مؤید باشد و نه تکذیب‏کننده؛
7- معجزه پس از ادعا و یا مقارن آن باشد و نه قبل از آن «2
1».
مرحوم مجلسى، به ذکر وجوه اعجاز قرآن مى‏پردازد و ضمن بیان نظر برخى از علماء در بحث اعجاز قرآن، مهمترین و شاخص‏ترین، اعجاز قرآن را در فصاحت و بلاغت آن مى‏داند و مى‏گوید:
عموم علماء از عامّه و خاصّه ... بر آن هستند که اعجاز قرآن، به جهت فصاحت بالائى قرآن و همینطور بلاغت اعلى آن مى‏باشد، آن‏چنان‏که فصحاء عرب و علماء زبان شناس، بر آن اعتراف دارند و آنان که احاطه کامل بر ساختار زبان دارند. و همچنین از وجوه اعجاز قرآن، اشتمال قرآن بر اخبار غیبى نسبت به گذشته و آینده مى‏باشد و همچنین دارا بودن قرآن بر مطالب دقیق علمى الهى، نسبت به مبدأ و معاد و دارا بودن قرآن از مکارم اخلاق و بیان حکمتهاى علمى و عملى ... و همچنین دورى قرآن از هرگونه ناسازگارى با توجه به گستردگى قرآن و ... ولکن وجه اول، از همه سزاوارتر است «3
1».

__________________________________________________
 (1)- ر. ک. به بحار الانوار، ج 17، ص 225- 159.
 (2)- پس اگر چنین نکنید- که هرگز نخواهید کرد- از آتشى بترسید که هیزم آن، بدنهاى مردم (گنهکار) و سنگها است و براى کافران آماده شده است. بقره آیه 24
 (
3)- ر. ک. به بحار الانوار، ج 17، ص 167.
 (
4)- آیا درباره قرآن نمى‏اندیشید؟ اگر از سوى غیر خدا بود، اختلاف فراوانى در آن مى‏یافتند. سوره نساء آیه 82
 (
5)- ر. ک. به بحار الانوار 17/ 174.
 (
6)- ما ذکره ابو مسلم الاصفهانى و هو انّ المراد منه، الاختلاف فى رتبة الفصاحة حتى لا یکون فى جملته ما یعدّ فى الکلام الرکیک. بل بقیت الفصاحة فیه من اوّله الى آخره على نهج واحد و من المعلوم ان الانسان و ان کان فى غایة البلاغة و نهایة الفصاحة فاذا کتب کتابا طویلا مشتملا على المعانى الکثیره فلابدّ و ان یظهر التفاوت فى کلامه. ر. ک. بحار الانوار، همان‏68
 (
7)- بگو اگر انسانها پریان اتفاق کنند که همانند قرآن را بیاورند .... اسراء آیه 88
 (
8)- غیر از خدا هرکس را مى‏توانید، به یارى طلبید .... یونس آیه 38
 (
9)- و اعلم انه قد ظهر بما قرّرنا أنّ مراتب تحدّى رسول اللّه بالقرآن ستّة فأوّلها: انه قد تحداهم بکل القرآن کما قال:
قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ. الآیه و ثانیهما: انه تحداهم بعشر سور و ثالثها: انه تحداهم بسورة واحدة و رابعها: انه تحداهم بحدیث مثله و خامسها: ان فى تلک المراتب الاربعه کان یطلب ان یأتى بالمعارضه رجل یساوى رسول اللّه .... ر. ک. بحار الانوار 17/ 187
 (
10)- حمد مخصوص خدایى است که این کتاب (آسمانى) را بر بنده (برگزیده) اش نازل کرد و هیچ‏گونه کژى در آن قرار نداد. سوره کهف آیه 1
 (
11)- ر. ک. به بحار الانوار، ج 17، ص 191.
 (2
1)- ر. ک. به همان، ص 222.
 (3
1)- و اما وجه اعجاز فالجمهور من العامه و الخاصة ... على ان اعجاز القرآن بکونه فى الطبقه العلیا من الفصاحة-

 



نوشته های دیگران ()
نویسنده متن فوق: » کامران اویسی ( چهارشنبه 91/7/12 :: ساعت 9:41 عصر )

»» لیست کل یادداشت های این وبلاگ

اعلام برنامه رساله های قرآنی رادیو قرآن این هفته
جزوه درس بررسی دیدگاه های قرآنی و حدیثی امام خمینی و رهبری
جزوه مکاتب تفسیری جلد یک و دو
جزوه تاریح حدیث اویسی مودب
جزوه فقه الحدیث ارشد
گزارش برگزاری کرسی ترویجی چیستی روایات منتقله
تفسیر همگام با وحی
جزوه طرح درس صلاحیت های مدرسی
مؤتفکات
سخنرانی دکتر اویسی در شهادت حضرت زهرا (س)
معرفی منابع برای دانشجویان دانشگاه های مختلف
[عناوین آرشیوشده]
 

>> بازدید امروز: 105
>> بازدید دیروز: 504
>> مجموع بازدیدها: 458440
» درباره من «

به یاد دوست

» پیوندهای روزانه «

افزایش بازدید
حدیث [24]
وب سایت دکتر سید رضا مودب [44]
رادیو معارف [14]
[آرشیو(4)]

» فهرست موضوعی یادداشت ها «
دکتر[89] . اویسی[82] . استاد[79] . حجت الاسلام[77] . شیعه[62] . قرآن[62] . کامران اویسی[59] . کامران[55] . اسلام[46] . دانشگاه[36] . خبر[30] . تفسیر[28] . اطلاعیه[22] . حدیث[22] . علوم قرآن[22] . قرائت[19] . جزوه[19] . قم[18] . قاری[17] . کامران اویسی[16] . فقه[16] . وهابیت[16] . دکتر[16] . سنی[16] . آموزش[15] . مفسر[15] . کامران[14] . امام زمان[13] . دانلود[13] . امام حسین[12] . استاد اویسی[11] . ارشد[11] . تواشیح[11] . حوزه[11] . خویی[10] . تلاوت[10] . مصاحبه[10] . مقاله[10] . معلم[9] . مداحی[9] . دانشجو[9] . درس[9] . حقوق[8] . پیامبر[8] . مکارم شیرازی[8] . مهدویت[8] . وحید خراسانی[8] . کتاب[7] . مداح[7] . مربی[7] . فاطمه[7] . عکس[7] . آیت الله[7] . اصول فقه[7] . سخنرانی[7] . روایت[7] . زهرا[7] . صوت و لحن[7] . حجت الاسلام اویسی[6] . حجاب[6] . دکتری[6] . رجال[6] . رساله[6] . اصول[6] . پایان نامه[6] . اهل سنت[6] . عربی[6] . علم[6] . علی[6] . علوم قرآنی[6] . کانون[6] . معارف[6] . مراجع[6] . منشاوی[6] . کانون[6] . مصر[5] . فیلم[5] . قران[5] . عزالدین زنجانی[5] . توحید[5] . تفسیر ادبی[5] . تدریس[5] . اسلامی[5] . امام رضا[5] . آخوند[5] . روایات[5] . حجت السلام[5] . سینما[5] . شهادت[4] . صیغه[4] . شیعه و اهل سنت[4] . عبدالباسط[4] . سبحانی[4] . سیستانی[4] . حجیت[4] . حضرت زهرا[4] . خبرگزاری[4] . آزمون[4] . ازدواج[4] . اربعین[4] . امام[4] . امام عصر[4] . امتحان[4] . مسیحیت[4] . معرفت[4] . محرم[4] . محقق داماد[4] . متعه[4] . منتقله[4] . مودب[4] . موشح[4] . نوری همدانی[4] . ولایت[4] . یادداشت[3] . نسخ[3] . وحی[3] . کلام[3] . کریمی[3] . نکاح[3] . نماز[3] . نمونه سؤال[3] . موقت[3] . مهر[3] . مکتب تفکیک[3] . مختارنامه[3] . علم امام[3] . علمی[3] . غیب[3] . فسخ[3] . قدر[3] . قصاص[3] . گلپایگانی[3] . امام مهدی[3] . الاتقان[3] . احکام[3] . اخبار[3] . تعزیر[3] . تلوزیون[3] . تفکیک[3] . تقلید[3] . جن[3] . پژوهشکده[3] . تاریخ[3] . اهل بیت[3] . بدن 14 معصوم[3] . پاسخ[3] . پاکستان[3] . خلقت ائمه[3] . خمینی[3] . حکم[3] . حجت الاسلام کامران اویسی[3] . حجت الاسلام و المسلمین[3] . حرم حضرت معصومه[3] . دین[3] . رمضان[3] . دانشگاه قم[3] . دائم[3] . داستان[3] . سبک زندگی[3] . روضه[3] . زیارت[3] . ظهور[3] . طلاق[3] . صافی گلپایگانی[3] . شاعر[3] . شبهه[3] . شبیری زنجانی[2] . شرک[2] . سیوطی[2] . شاگرد نخودکی[2] . شبهات[2] . شبهات بر شیعه و پاسخ ها[2] . شیخ[2] . شیخ بهایی[2] . طلبه[2] . طنز[2] . صلوات[2] . شمس[2] . صوت[2] . عاشورا[2] . عبد الباسط[2] . زندگی نامه صدر[2] . زرتشت[2] . زن[2] . روحانی[2] . سخنران[2] . سنت[2] . سلحشور[2] . سریال[2] . سیر مطالعاتی[2] . سوال[2] . سوره[2] . سوره جن[2] . خودکشی[2] . حدود[2] . دعا[2] . ذکر[2] . رادیو[2] . دوازده[2] . ربا[2] . روانشناس[2] . رسول[2] . رسول الله[2] . حجت[2] . جهاد[2] . جوادی املی[2] . خامنه ای[2] . حوزه علمیه[2] . حکم[2] . برادران[2] . بلد[2] . تا ثریا[2] . امی[2] . برنامه[2] . جامعه القران[2] . جلسه قرآن[2] . ثقلین[2] . پژوهشی[2] . تقریب[2] . تلویزیون[2] . تفسیر تطبیقی[2] . ترجمه[2] . تفسیری[2] . تبریک[2] . تسبیح[2] . آیه[2] . آیت الله وحید خراسانی[2] . اثر[2] . ارائه[2] . آیت الله حاج شیخ مجتبی قزوینی[2] . آیت الله سبحانی[2] . آخوند خراسانی[2] . 1[2] . الهیات[2] . اعتقادات[2] . امام هادی[2] . امام سجاد[2] . امام صادق[2] . انجیل[2] . اندیشه[2] . استصحاب[2] . استخدام[2] . اسماعیل[2] . اصغر فرهادی[2] . اطلاعیه1[2] . اطلاعیه2[2] . اعجاز قرآن[2] . مؤدب[2] . کفایه[2] . کفایه الاصول[2] . قضا[2] . کتاب[2] . کربلا[2] . قرآنی[2] . قرائتی[2] . کشیش[2] . فقیه[2] . علق[2] . فاضل لنکرانی[2] . فقه الحدیث[2] . فرزندان[2] . غصب[2] . علوم قرآن و حدیث[2] . علوم[2] . عراق[2] . علم غیب[2] . مراجع تقلید[2] . ماهواره[2] . متن[2] . مجله[2] . معرفی کتاب[2] . معصومه[2] . مطهری[2] . مسجد[2] . منابع[2] . مناظره[2] . موسیقی[2] . میرزای قمی[2] . نبی[2] . نجف[2] . میرزا مهدی اصفهانی[2] . نزول[2] . نفس[2] . نقد[2] . کلاس[2] . کودکان[2] . کربلا[2] . کرسی[2] . نمونه[2] . وزارت علوم[2] . همایش[2] . همسر . همگام با وحی . همنشینی . همنشینی واگانی . هنر . هنرمند سخیف . هیات علمی . هیپنوتیزم . و المسلمین .
» آرشیو مطالب «
مهر 92
آبان 92
شهریور 92
مرداد 92
تیر 92
خرداد 92
فروردین 92
اسفند 91
آبان 91
مهر 91
شهریور 91
فروردین 91
اسفند 90
بهمن 90
مرداد 90
تیر 90
خرداد 90
اسفند 89
دی 89
آذر 89
شهریور 89
تیر 89
اردیبهشت 89
اسفند 88
آذر 92
دی 92
بهمن 92
اسفند 92
فروردین 93
اردیبهشت 93
خرداد 93
شهریور 93
مهر 93
آبان 93
دی 93
بهمن 93
اسفند 93
فروردین 94
اردیبهشت 94
خرداد 94
تیر 94
مرداد 94
آذر 94
اسفند 94
بهمن 94
فروردین 95
خرداد 95
مرداد 95
شهریور 95
مهر 95
آبان 95
آذر 95
دی 95
بهمن 95
تیر 96
اسفند 95
مرداد 96
شهریور 96
مهر 96
آبان 96
آذر 96
دی 96
بهمن 96
اسفند 96
فروردین 97
خرداد 97
مرداد 97
مهر 97
آذر 97
خرداد 98
تیر 98
شهریور 98
آبان 98
آذر 98
دی 98
بهمن 98

» لوگوی وبلاگ «


» لینک دوستان «
رایان چوب
فروشگاه بیستِ بیست
دیار عاشقان
نگاهی نو به مشاوره
ساده دل تنها
سایت گوناگون دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
سرزمین رویا
farajbabaii
ارواحنا فداک یا زینب
دهکده کوچک ما


» صفحات اختصاصی «

» وضعیت من در یاهو «
یــــاهـو
» طراح قالب «